Eeuwenoude IJssel

De rivier de IJssel heeft lang niet altijd gestroomd waar hij nu stroomt. Vroeger was het verloop van de rivier veel bochtiger en grilliger. De dorpen Wilp en Voorst lagen ooit aan de IJssel, maar nu ligt de rivier daar een heel stuk verder vandaan. In de Wilpsche klei en de Voorsterklei zie je heel goed hoe de IJssel gedurende de eeuwen stukje bij beetje zijn bedding verlegde richting het oosten.

 

IJssel als vriend

De IJssel was voor deze streken heel belangrijk. Er was in de middeleeuwen al een druk handelsverkeer over de IJssel van en naar Duitsland. Deventer en Zutphen waren belangrijke handelssteden in die tijd, de zogenaamde Hanzesteden. De dorpen in de gemeente Voorst profiteerden daarvan mee. Zo zijn de oudste delen van de kerken van Wilp en Voorst van Duits tufsteen gebouwd, dat over de IJssel aangevoerd is.

IJssel als vijand

Helaas was de ligging aan de IJssel niet altijd even gunstig. In de 9de eeuw hadden de plunderende Vikingen hun oog laten vallen op de nederzettingen langs de IJssel. Ze voeren met hun boten de rivier af en verwoestten in 882 zowel Zutphen als Deventer.

Daarnaast overstroomde de IJssel regelmatig in de middeleeuwen. De oudste woonplekken in de gemeente Voorst werden daarom op terpen aangelegd. Deze terpen kan je hier en daar nog steeds terugvinden in het landschap, bijvoorbeeld bij oude boerderijen. Om huizen, akkers, mensen en vee te beschermen tegen het water werden dijken aangelegd. Zowel de Bandijk als de Appense dijk werden in de 14de eeuw aangelegd. Dat ook daarna de het gevaar bleef dreigen is te zien aan de vele kolken langs deze dijken. Ze zijn de stille getuigen van overstromingen waarbij de dijk doorbrak en het water met woeste kracht het achterliggende land binnendrong.

IJssel voor recreatie

Tegenwoordig kunnen we vooral genieten van de IJssel. We picknicken langs de oevers, we zwemmen, varen en vissen. Het is prachtig wandelen over de eeuwenoude, karakteristieke dijken. De uiterwaarden geven een weids uitzicht over de IJssel en het oude boerenland. En rondom de doorbraakkolken vinden we nu bijzondere natuur.

Activiteiten in de IJsselvallei

Meer cultuurhistorie?