Wilp

Welkom in Wilp, het oudste dorp van de gemeente Voorst en vermoedelijk één van de oudste dijkdorpen van Nederland. In de eerste schriftelijke vermeldingen wordt Wilp geregistreerd als ‘Huilpa’ dat letterlijk ‘bronwater’ betekent.

Wilpse klei

Het landschap rondom Wilp wordt gekenmerkt door de landbouw, bijvoorbeeld op de Wilpse Klei. De vruchtbare kleigronden aldaar overstroomden regelmatig en waren de economische basis van de landgoederen daar omheen. De overstromingen van de IJssel kwam ten goede aan de vruchtbaarheid van de grond, maar bemoeilijkte de bewoning. Daarom liggen nog veel boerderijen met een oude bewoninggeschiedenis op terpen.

 

Lebuïnus, stichter van Wilp

In 765 na Chr. deed predikant Lebuïnus, via de Veluwe, Wilp aan en stichtte hij er een kappelletje. Lebuïnus (oorspronkelijk Liafwin, wat ‘lieve vriend’ betekent) was een monnik uit Engeland, maar hij verbleef het grootste gedeelte van zijn leven in de Lage Landen.

Als onderdeel van zijn activiteiten stichtte hij diverse kerken in het gebied, onder andere dus in Wilp, waar de Saksische bekeerde weduwe Averhilde hem bijstond in de oprichting van parochie en kerk. Later zou Lebuïnus de IJssel oversteken om in Deventer hetzelfde te doen.

Volg zijn voetsporen met de Lebuïnus wandelroute. Check hieronder de route.

Wandel je mee?

Strategisch middelpunt

In alle eeuwen was Wilp door haar strategische ligging het middelpunt van een oorlog. Gelegen aan de IJssel die zowel als barrière als verdedigingslinie diende. Zo vormde de rivier in de 11e en 12e eeuw al een barrière bij de ruzies tussen de graven van Gelre en de bisschop van Utrecht. Ook tijdens de 80 jarige oorlog, de veroveringen van Napoleon en natuurlijk de Tweede Wereldoorlog speelde de IJssel een belangrijke rol.

Operatie Cannonshot

In de Tweede Wereldoorlog was Operatie Cannonshot de codenaam voor de oversteek van de IJssel. Op 11 april 1945 staken 27 amfibievoertuigen de IJssel over en barstte de Canadese artillerie los. Vrij snel hierna werd Wilp bevrijd en konden de Canadezen koers zetten richting Twello (bevrijd op 12 april) en Apeldoorn (bevrijd op 17 april). Operatie Cannonshot wordt nog ieder jaar herdacht en aan de oever van de IJssel, ter hoogte van de kruising Marsstraat/Houtwalstraat, staat een gedenksteen.

Wilp anno nu

Tegenwoordig wonen er zo’n 900 mensen in de dorpskern van Wilp. De middenstand is grotendeels verdwenen sinds fysieke afstanden relatief kleiner zijn geworden. De leefbaarheid wordt in stand gehouden door een rijk verenigingsleven en tal van vrijwilligers die uiteenlopende initiatieven ontplooien. De authentieke dorpskern levert mooie plaatjes op en rondom het dorp kan je prachtig fietsen, wandelen en recreëren. 

Meer dorpskernen