Open Monumentendag: land van vergezichten, fruit en erfgoed
Vergezichten zijn officieel misschien geen erfgoed, maar wel monumentaal. Deze route voor Open Monumentendag 2026 voert langs de fraaie vergezichten van de IJsselvallei, over de Bandijk bij Terwolde en door de middeleeuwse polder, langs historische kerken en andere markante plekken in het landschap.
Start bij IESSEL Cider
De route start bij IESSEL Cider in het voormalige Baron A.C. Van der Feltzgemaal aan de Bandijk 25 in Terwolde. Het gemaal bestaat uit een voormalig stoomgemaal, een voormalig ketelhuis en een elektrisch gemaal. Het werd gebouwd om het water uit het zuidelijke deel van de polder bij Terwolde af te voeren naar de IJssel.
Speciale actie tijdens Open Monumentendag
Knip de bon uit het Voorster Nieuws en lever deze in bij IESSEL Cider. Je ontvangt dan gratis een kop koffie, een kop thee of een glaasje vruchtensap.
De relatie met fruit
Frui…
Vergezichten zijn officieel misschien geen erfgoed, maar wel monumentaal. Deze route voor Open Monumentendag 2026 voert langs de fraaie vergezichten van de IJsselvallei, over de Bandijk bij Terwolde en door de middeleeuwse polder, langs historische kerken en andere markante plekken in het landschap.
Start bij IESSEL Cider
De route start bij IESSEL Cider in het voormalige Baron A.C. Van der Feltzgemaal aan de Bandijk 25 in Terwolde. Het gemaal bestaat uit een voormalig stoomgemaal, een voormalig ketelhuis en een elektrisch gemaal. Het werd gebouwd om het water uit het zuidelijke deel van de polder bij Terwolde af te voeren naar de IJssel.
Speciale actie tijdens Open Monumentendag
Knip de bon uit het Voorster Nieuws en lever deze in bij IESSEL Cider. Je ontvangt dan gratis een kop koffie, een kop thee of een glaasje vruchtensap.
De relatie met fruit
Fruit hoort van oudsher bij het landschap langs de IJssel. Vooral op de vruchtbare gronden rond Terwolde legden boeren hoogstamboomgaarden aan als aanvulling op hun andere landbouwactiviteiten. Veel van deze boomgaarden verdwenen later, maar worden tegenwoordig opnieuw aangeplant en onderhouden. Bij IESSEL Cider krijgt het fruit uit hoogstamboomgaarden in de IJsselstreek een nieuwe bestemming. Appels en peren, waaronder oude fruitrassen, worden er verwerkt tot regionale cider. Zo verbindt de route het historische landschap met een eigentijds streekproduct, geproduceerd in een prachtig monumentaal pand.
Informatie en beschrijvingen vind je terug bij BESCHRIJVING
Dit ga je zien
-
IESSEL Cider
IESSEL Cider (Tussenstop 1 - Startpunt)
Bandijk 25
7396 NB Terwolde
Navigeer naar startpunt
-
87
-
89
-
88
-
34
-
55
-
81
-
83
-
85
-
Voormalige Coöperatie De Vecht,
Voormalige Coöperatie De Vecht, (Tussenstop 8 )
Beentjesweg 25
7396PD de vecht
-
Sint-Antonius van Paduakerk, De Vecht
Sint-Antonius van Paduakerk, De Vecht (Tussenstop 9 )
Kerkstraat 32
Vecht
-
67
-
91
-
03
-
69
-
99
-
84
-
86
-
18
-
IESSEL Cider
IESSEL Cider (Tussenstop 14 - Eindpunt)
Bandijk 25
7396 NB Terwolde
Navigeer naar eindpunt
Beschrijving
IESSEL Cider (Tussenstop 1 - Startpunt)
Bandijk 257396 NB Terwolde
Navigeer naar startpunt
Praktische informatie
- Afstand: 25,9 kilometer
- Geschatte fietstijd: 1 uur tot 1 uur en 31 minuten, exclusief pauzes en bezoeken
- Start en einde: IESSEL Cider, Bandijk 25, 7396 NB Terwolde
- Navigatie: fietsknooppuntensysteem of GPX-bestand
- Open Monumentendag: zaterdag 12 september 2026. De openingstijden verschillen per monument
De Route:
- 1. Start bij IESSEL Cider
De route start bij IESSEL Cider in het voormalige Baron A.C. Van der Feltzgemaal aan de Bandijk 25 in Terwolde. Het gemaal bestaat uit een voormalig stoomgemaal, een voormalig ketelhuis en een elektrisch gemaal. Het werd gebouwd om het water uit het zuidelijke deel van de polder bij Terwolde af te voeren naar de IJssel.
- 2. Landgoed Matanze
Landgoed Matanze ontstond in de zeventiende eeuw. Een door eiken omzoomde oprijlaan leidt naar het historische complex, dat bestaat uit een omgracht hoofdgebouw en verschillende bijgebouwen. Tussen het groen ligt een Engelse landschapstuin met uitheemse boomsoorten en oude kassen. De Mattanze staat op dit moment te koop. Neem hier alvast een kijk op Funda
Tijdens Open Monumentendag zijn alleen het koetshuis, de B&B en de tuin toegankelijk. Het landgoed is geopend van 10.00 tot 17.00 uur. Rondleidingen starten om 11.00, 13.00 en 15.00 uur.
- Het landschap rond Terwolde
Rond Terwolde fiets je door een vruchtbaar oeverwallenlandschap. De wegen en percelen volgen de loop van de rivier en hebben daardoor vaak een grillige vorm. In het landschap staan hoogstamfruitbomen, knotwilgen, houtsingels en erfbeplantingen. De uiterwaarden bestaan voornamelijk uit grasland. Een groot deel ervan is in het verleden afgegraven voor de baksteenindustrie. Meer informatie is terug te lezen in deze uitgebreide en informatieve folder op onze website.
Van oorsprong stonden in dit gebied veel hoogstamboomgaarden. In de jaren zestig werden veel hoogstamfruitbomen gerooid, omdat laagstambomen lagere productiekosten hadden. Tegenwoordig planten verschillende grondeigenaren opnieuw hoogstamfruitbomen op hun erven.
- 3. De Middenhof
De Middenhof is een IJsselhoeve uit 1868 en wordt nu gebruikt als zorgboerderij van ’s Heeren Loo. Tijdens Open Monumentendag ontvangen de bewoners bezoekers met koffie, thee of limonade en iets lekkers. Ook vertellen zij over de geschiedenis van de boerderij en laten zij zien welke producten ze samen maken en verkopen.
De Middenhof is geopend van 10.00 tot 16.00 uur.
- 4. Rustpunt de Ossenweide
De Ossenweide is een gastvrije tussenstop in het landelijke Nijbroek. Geniet op het overdekte terras van koffie, thee, ambachtelijk ijs en iets lekkers, met uitzicht over het platteland. Het rustpunt bevindt zich bij een monumentale boerderij uit 1719, waarvan de bijzondere voorgevel nog wijst op dubbele bewoning.
- Het landschap van Nijbroek
De polder van Nijbroek is een van de oudste broekontginningen van Nederland en dateert uit de veertiende eeuw. Het was oorspronkelijk een vochtig, relatief laaggelegen gebied dat vooral als hooi- en grasland werd gebruikt. De planmatige broekontginning is nog altijd herkenbaar aan de lange, smalle percelen en de vele sloten. In het gebied staan ook bosjes en grienden.
Nijbroek is een zogenoemde cope-ontginning. Moeras- en veengebieden werden ontwaterd door lange, rechte sloten te graven. Deze sloten waterden af op weteringen die er haaks op stonden. De maten van de percelen werden vooraf afgesproken, waardoor lange en smalle stroken grond ontstonden.
- 5. Dorpskerk Nijbroek
De Dorpskerk van Nijbroek is bijna zevenhonderd jaar oud en vormt vanaf het begin het centrum van de middeleeuwse polder Nijbroek. In de kerk zijn verschillende historische onderdelen te bekijken. Bijzonder zijn de zeldzame middeleeuwse muurschilderingen, waarvan enkele recent zijn ontdekt.
De kerk is geopend van 11.00 tot 16.00 uur. Doorlopend worden rondleidingen gegeven.
- 6. Rustpunt La Confiance
Laat je verrassen door de mooie omgeving die Nijbroek je biedt. Geniet van het weidse uitzicht en de landelijke omgeving.
- 7. Het Avervoorde
Het Avervoorde is een boerderij met wortels in de middeleeuwen. Het oudste deel is het restant van een voormalige spieker of lantershuis. Dit gebouw werd omstreeks 1500 op een terp gebouwd, omdat de IJssel regelmatig buiten haar oevers trad. Rond 1600 werd aan de spieker een boerderij toegevoegd.
Tijdens Open Monumentendag vindt om 10.00 uur een rondleiding over het erf plaats.
- De Vecht: een bijzonder kruisdorp
De Vecht ligt op de kruising van de Grote Wetering en de Lochemsestraat/Avervoordseweg met de Kerkstraat en Beentjesweg. Deze vorm van een kruisdorp is bijzonder voor Gelderland. De ontwikkeling van het dorp hangt sterk samen met de ontginningen in de negentiende eeuw. De Grote Wetering diende als ontginningskanaal en markeert een overgang in het landschap: aan de westzijde liggen oudere, onregelmatige patronen en aan de oostzijde is het landschap regelmatiger verkaveld. Ten noorden van het dorp bleef het uitzicht over het landschap vrij.
- 8. Voormalige Coöperatie De Vecht
Het voormalige magazijn en de maalderij van de Coöperatieve Landbouwers-Handelsvereniging werden in 1950 gebouwd. Het gebouw bleef tot 1977 in gebruik. In 2022 vestigden de nieuwe eigenaren hier hun ambachtelijke handwerksbedrijf. Zij herstellen het pand en werken aan de restauratie, herbestemming en verduurzaming ervan.
Het pand is tijdens Open Monumentendag te bezoeken, maar is slecht toegankelijk voor bezoekers met een mobiliteitsbeperking.
- 9. Sint-Antonius van Paduakerk
De voormalige Sint-Antonius van Paduakerk werd gebouwd in 1921. Na de Tweede Wereldoorlog werd veel schade hersteld. De geroofde kerkklok en kapotte vensters werden vervangen en het gewelf werd vernieuwd. In 2024 werd de kerk verkocht aan de huidige eigenaren. Een gedeelte van het gebouw heeft nu een woonfunctie.
De kerk is tijdens Open Monumentendag geopend van 10.00 tot 15.00 uur. Het gebouw is slecht toegankelijk voor bezoekers met een mobiliteitsbeperking.
- 10. Bethel 42
Bethel 42 werd in 1925 gebouwd als kerk voor de Nederlandse Hervormde gemeente. In 2014 werd het gebouw verkocht en kreeg het een nieuwe invulling, met behoud van het karakter en de geschiedenis van het pand. Het gebouw wordt nu gebruikt als kantoorruimte en als plek voor creatieve cursussen, workshops en kleinschalige bijeenkomsten.
- 11. Vliegveld Teuge en de oorlogsmonumenten
Bij vliegveld Teuge kun je een uitstapje maken naar de monumenten die herinneren aan de Tweede Wereldoorlog en de bevrijding. Vanaf de noordzijde heb je uitzicht over het vliegveld en een monumentale schaapskooi.
- Monument De Parel
Monument De Parel herinnert aan de terugkeer van prinses Juliana en haar drie dochters Beatrix, Irene en Margriet na de Tweede Wereldoorlog. Het monument staat op het spottersveld van vliegveld Teuge.
- Monument voor de Lancaster
Aan de andere kant van het vliegveld staat een gedenksteen voor de Lancaster die op 12 juni 1943 neerstortte. Bij de crash kwamen zeven bemanningsleden om. De steen is zo dicht mogelijk bij de oorspronkelijke plaats van de crash neergezet.
Meer informatie en een afzonderlijke wandelroute vind je op de pagina Monumenten Airport Teuge.
- Het Toevoerkanaal
Op deze fietsroute passeer je meermaals Het TOevoerkanaal. Het Toevoerkanaal werd tussen 1914 en 1918 gegraven om wateroverlast tegen te gaan. Deze overlast ontstond nadat het Beekbergerwoud was ontgonnen voor de landbouw. Het moerasachtige gebied hield voorheen water vast en gaf dit langzaam af aan de lager gelegen omgeving van Terwolde en Nijbroek. Het kanaal fungeerde oorspronkelijk als afwateringskanaal en dient nu vooral voor de aanvoer van water uit de IJssel om de grondwaterstand op peil te houden.
- Terug naar de IJssel
Tijdens het laatste deel van de route keer je terug naar het landschap van de IJssel. Hier bepalen dijken, waterlopen, graslanden, boomgaarden en karakteristieke boerderijen opnieuw het beeld.
- 12. Dorpskerk Terwolde
Al in de dertiende eeuw stond op deze plek een klein kerkje. Rond 1400 en 1540 werd het verbouwd tot het huidige gebouw. De kerk en het interieur geven een beeld van de eeuwenoude geschiedenis van deze plek. Vrijwilligers vertellen meer over de kerk en verzorgen rondleidingen.
- 13. Molen De Ooievaar
Molen De Ooievaar werd drie keer door brand getroffen: in 1893, 1973 en 2015. Na iedere brand werd de molen herbouwd. De molen is weer volop in gebruik en vormt daarmee een voorbeeld van het thema ‘Veerkrachtig erfgoed’. Tijdens Open Monumentendag vindt hier ook het evenement Wieken en Wielen plaats.
- Sluit de route af bij IESSEL Cider
De rondgang door het noordelijke deel van de gemeente Voorst eindigt waar deze begon: bij IESSEL Cider in het voormalige gemaal. Stap nog even af en lever de bon uit het Voorster Nieuws in. Je ontvangt een gratis kop koffie, thee of een glaasje vruchtensap.
IESSEL Cider (Tussenstop 14 - Eindpunt)
Bandijk 257396 NB Terwolde
Navigeer naar eindpunt
- 87
- 89
- 88
- 34
- 55
- 81
- 83
- 85
- 67
- 91
- 03
- 69
- 99
- 84
- 86
- 18